13
درآمدی بر زبان‌شناسی تطبیقی قرآن و تورات

درآمدی بر زبان‌شناسی تطبیقی قرآن و تورات
12

کرد تا حدود دو دهه بعد، در اکتبر ۱۸۱۳م.، برای نخستین بار اصطلاح «زبان‎های هند و اروپایی»۱ را در مقاله‏ای طرح کند. با کنار هم قرار گرفتن این مطالعات، قاموس‏نگاری در قرن نوزدهم وارد مرحله جدیدی شد که آن را به‎کلی از روش سنتی متمایز می‏کرد. نگاه تاریخی و تطبیقی به زبان، از جمله مهم‏ترین دستاوردهای این واژه‏نامه‏های نوین بودند. براین‎اساس یک قاموس‏نگار، مانند دانشمند ژنتیک، در صدد کشف قواعد حاکم بر تغییرات، روابط و شباهت‏های خانوادگی یک واژه در زبان‎های همجوار و نیز ترسیم دوره‏ها و مراحل تکاملی آن بود. این موضوع به طور خاص درباره زبان‎های سامی، که در چهار بخش آواها، ساختمان کلمه، ساختمان جمله و کلمات پايه‏ای از ویژگی‎های مشترک برخوردارند، با وضوح بیشتری نمایان است.۲

اما قاموس‏های قرآنی معاصر، از دستاوردهای مطالعات نوین بیگانه‏اند و در همان فضای قرن چهار و پنج تنفس می‏کنند؛ چه اینکه بیشتر بر درهم‏کرد داده‏های منابع متقدم متمرکزند. در ادامه، برخی از آسیب‏های قاموس‏های قرآنی تحلیل خواهد شد.

۱. تأثیرپذیری از مجادلات کلامی

نزاع کلامی در مسئله «مخلوق یا قدیم بودن قرآن»، که میان دو جریان فکری معتزلی و اشعری درگرفت، در منابع تاریخ کلام اسلامی به‎تفصیل مورد بحث قرار گرفته است؛ اما آنچه به بحث ما مربوط می‏شود و می‎توان از آن به عنوان یک آسیب یاد کرد، پرسشی است که در حاشیه این مناقشه مطرح شد:«آیا در قرآن، واژگان غیرعربی وجود دارد؟». یک اشعری‎مسلک که بر قدیم بودن کلام الهی

1.. Indo-European Languages

2.. در منابع فارسی نک. محمود فهمی حجازی، زبان‎شناسی عربی، ترجمۀ حسین سیدی، ص ۱۳۵ـ ۱۴۵.

  • نام منبع :
    درآمدی بر زبان‌شناسی تطبیقی قرآن و تورات
    سایر پدیدآورندگان :
    حیدر عیوضی
    تعداد جلد :
    1
    ناشر :
    دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1396
    نوبت چاپ :
    اول
    شمارگان :
    500
تعداد بازدید : 271
صفحه از 12
پرینت  ارسال به