139
دانشنامه قرآن و حديث 6

۱۲۱.امام على عليه السلامـ در وصف مؤمن ـ :او را از سستى [و تنبلى] به دور مى بينى . همواره كوشا و آرزويش كوتاه است .

۱۲۲.امام على عليه السلام :خوشا آن كه آرزويش را كوتاه كرد و فرصت عمرش را غنيمت شمرد!

۵ / ۲

عوامل كوتاه شدن آرزو

الف ـ شناخت خود

۱۲۳.امام على عليه السلام :كسى كه قدر شرافت مقام خويش را بشناسد ، آن را از پستىِ هوس خود و واهى بودن آرزوهايش نگه داشته است .

ب ـ زيركى

۱۲۴.امام على عليه السلام :زيرك ترينِ زيركان ، كسى است كه دنيايش را دشمن دارد و آرزو و انتظاراتش را از آن، قطع كند و چشمداشت و اميدش را از دنيا برگيرد.

ج ـ منتظر اَجَل بودن

۱۲۵.پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در سفارش ايشان به ابو ذر ـ :اى ابو ذر ! بسا آغاز كننده روزى كه آن را به پايان نمى بَرَد و بسا چشم به راه فردايى كه به آن نمى رسد!
اى ابو ذر! اگر به اَجَل و فرا رسيدن آن مى نگريستى ، هر آينه ، آرزو و فريبكارى آن را دشمن مى داشتى.


دانشنامه قرآن و حديث 6
138

۱۲۱.عنه عليه السلامـ في وَصفِ المُؤمِنِ ـ :تَراهُ بَعيدا كَسَلُهُ ، دائِما نَشاطُهُ ، قَريبا أمَلُهُ. ۱

۱۲۲.عنه عليه السلام :طوبى ۲ لِمَن قَصَّرَ أمَلَهُ ، وَاغتَنَمَ مَهَلَهُ. ۳

۵ / ۲

أسبابُ قَصرِ الأَمَلِ

أ ـ مَعرِفَةُ النَّفسِ

۱۲۳.الإمام عليّ عليه السلام :مَن عَرَفَ شَرَفَ مَعناهُ ، صانَهُ عَن دَناءَةِ شَهوَتِهِ وزورِ مُناهُ. ۴

ب ـ الكَيسُ

۱۲۴.الإمام عليّ عليه السلام :أكيَسُ الأَكياسِ مَن مَقَتَ دُنياهُ ، وقَطَعَ مِنها أمَلَهُ ومُناهُ ، وصَرَفَ عَنها طَمَعَهُ ورَجاهُ. ۵

ج ـ تَرَقُّبُ الأَجَلِ

۱۲۵.رسول اللّه صلى الله عليه و آلهـ مِن وَصِيَّتِهِ لِأَبي ذَرٍّ ـ :يا أبا ذَرٍّ ، كَم مِن مُستَقبِلٍ يَوما لا يَستَكمِلُهُ ، ومُنتَظِرٍ غَدا لا يَبلُغُهُ.
يا أبا ذَرٍّ ، لَو نَظَرتَ إلَى الأَجَلِ ومَسيرِهِ لَأَبغَضتَ الأَمَلَ وغُرورَهُ. ۶

1.الكافي : ج ۲ ص ۲۳۰ ح ۱ عن عبد اللّه بن يونس عن الإمام الصادق عليه السلام ، الأمالي للصدوق : ص ۶۶۸ ح ۸۹۷ عن عبد الرحمن بن كثير الهاشمي عن الإمام الصادق عن أبيه عنه عليهم السلام ، تحف العقول : ص ۱۶۱ ، كنز الفوائد : ج ۱ ص ۹۱ ، بحار الأنوار : ج ۷۸ ص ۲۶ ح ۹۲ ؛ مطالب السؤول : ج ۱ ص ۲۲۸ .

2.طُوْبى : اسم الجنّة ، وقيل : هي شجرة فيها . وأصلها فُعلى ؛ من الطِّيْب (النهاية : ج ۳ ص ۱۴۱ «طوب») .

3.غرر الحكم : ج ۴ ص ۲۴۰ ح ۵۹۴۸ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ۳۱۴ ح ۵۵۰۲ وليس فيه ذيله .

4.غرر الحكم : ج ۵ ص ۴۳۸ ح ۹۰۶۹ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ۴۲۵ ح ۷۲۱۲ .

5.غرر الحكم : ج ۲ ص ۴۵۶ ح ۳۲۷۶ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ۱۲۳ ح ۲۸۰۹ .

6.الأمالي للطوسي : ص ۵۲۶ ح ۱۱۶۲ ، مكارم الأخلاق : ج ۲ ص ۳۶۴ ح ۲۶۶۱ كلاهما عن أبي ذرّ ، بحار الأنوار : ج ۷۷ ص ۷۵ ح ۳ ؛ مسند الشهاب : ج ۱ ص ۳۴۶ ح ۵۹۳ ، الفردوس : ج ۳ ص ۳۰۴ ح ۴۹۱۳ كلاهما عن ابن عمر ، كنز العمّال : ج ۳ ص ۴۹۳ ح ۷۵۷۳ .

  • نام منبع :
    دانشنامه قرآن و حديث 6
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدی ری‌شهری، با همکاری: جمعی از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    22
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1390
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 41716
صفحه از 576
پرینت  ارسال به